Pierwsze obchody Światowego Dnia Zdrowia Psychicznego odbyły się 10 października 1992 roku. Pomysł był związany z działalnością Światowej Federacji Zdrowia Psychicznego, a jego celem było zwrócenie uwagi na zdrowie psychiczne jako integralną część ogólnego zdrowia człowieka. Dzień ten pozostał stałą datą obchodów na całym świecie. Z biegiem lat kolejne edycje otrzymywały własne tematy przewodnie, koncentrujące uwagę opinii publicznej na różnych aspektach zdrowia psychicznego. Wśród wcześniejszych tematów znalazły się m.in. zdrowie psychiczne młodych ludzi, zdrowie psychiczne w miejscu pracy, zapobieganie samobójstwom, prawa człowieka oraz dostęp do pomocy psychologicznej i psychiatrycznej.
Temat Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) na 2026 rok brzmi: „Głosy osób z doświadczeniem są słyszane: prawdziwe głosy, prawdziwe zmiany”. Hasło zwraca uwagę na różnicę między samym wysłuchaniem historii osób korzystających z pomocy a rzeczywistym uwzględnieniem ich wiedzy i doświadczeń w podejmowaniu decyzji. Osoba, która sama doświadczyła kryzysu psychicznego, zaburzenia psychicznego, leczenia psychiatrycznego lub innych trudności związanych ze zdrowiem psychicznym, posiada wiedzę wynikającą z własnego doświadczenia. WHO podkreśla, że taka wiedza może uzupełniać wiedzę profesjonalną i naukową. Osoby z doświadczeniem mogą wskazywać bariery, których nie zawsze dostrzegają osoby projektujące system opieki z perspektywy instytucjonalnej. Dlatego temat 2026 roku zwraca uwagę na potrzebę angażowania osób z doświadczeniem m.in. w:
- tworzenie polityk zdrowotnych,
- projektowanie usług psychologicznych i psychiatrycznych,
- ocenę jakości świadczonej pomocy,
- działania profilaktyczne,
- edukację i szkolenia,
- tworzenie programów wsparcia,
- działania organizacji społecznych,
- rozwój opieki środowiskowej.
Idea ta jest często określana jako „nic o nas bez nas” – osoby, których dotyczą decyzje dotyczące zdrowia psychicznego, powinny mieć możliwość uczestniczenia w ich kształtowaniu.
